قرارداد کار پروژه ای

قرارداد کار پروژه‌ ای یکی از متداول‌ ترین انواع قراردادهای کاری در فضای کسب‌ و کار مدرن است. بسیاری از کارفرمایان به جای استخدام بلندمدت، تمایل دارند افراد متخصص را فقط برای انجام یک پروژه مشخص به کار بگیرند. این نوع همکاری نه تنها هزینه‌های کارفرما را کاهش می‌دهد، بلکه انعطاف‌پذیری بالایی برای نیروی کار هم ایجاد می‌کند. در ادامه به صورت مفصل با مفهوم، مزایا، ساختار و نکات حقوقی قرارداد کار پروژه ای آشنا می‌شویم.

تعریف قرارداد کار پروژه ای

قرارداد کار پروژه ای نوعی توافق مکتوب یا الکترونیکی بین کارفرما و کارگر (یا پیمانکار فردی) است که بر اساس آن شخص متعهد می‌شود در بازه‌ی زمانی مشخص، یک پروژه‌ی معین را انجام دهد و در مقابل حق‌الزحمه‌ی مشخصی دریافت کند.
در این نوع قرارداد، برخلاف قرارداد استخدامی، رابطه‌ی کاری محدود به پایان پروژه است و پس از اتمام پروژه، تعهدات طرفین نیز پایان می‌یابد.

به طور مثال، یک برنامه‌نویس برای طراحی وب‌سایت فروشگاهی یک شرکت قرارداد پروژه‌ای امضا می‌کند. پس از تحویل وب‌ سایت، قرارداد به پایان می‌رسد و رابطه‌ی کاری طرفین خاتمه می‌یابد.

ویژگی‌های اصلی قرارداد کار پروژه ای

• ۱) مدت مشخص: تاریخ شروع و پایان پروژه از ابتدا تعیین می‌شود.

• ۲) خروجی مشخص: هدف همکاری، تحویل یک نتیجه‌ی معین است (مثلاً طراحی لوگو، ساخت اپلیکیشن، انجام یک تحقیق).

• ۳) حق‌الزحمه ثابت یا مرحله‌ای: پرداخت می‌تواند در انتهای پروژه یا طی مراحل مشخص صورت گیرد.

• ۴) انعطاف در محل و زمان کار: در بسیاری از موارد، فرد متعهد می‌تواند آزادانه زمان و مکان انجام کار را انتخاب کند.

• ۵) عدم ایجاد رابطه استخدامی دائمی: پس از پایان پروژه، رابطه کاری خاتمه می‌یابد و تعهدی برای ادامه وجود ندارد.

تفاوت قرارداد کار پروژه ای با قرارداد فریلنسری

قرارداد کار پروژه ای و قرارداد فریلنسری شباهت‌های زیادی دارند اما یکسان نیستند. در جدول زیر تفاوت‌های کلیدی آن‌ها را مرور می‌کنیم:

به بیان ساده، در قرارداد کار پروژه ای معمولاً کارفرما ساختار و زمان‌بندی مشخصی دارد و انتظار خروجی دقیق و کنترل‌شده‌ای از پیمانکار دارد. اما در فریلنسری آزادی بیشتری وجود دارد و تعهدات انعطاف‌پذیرتر هستند.

همچنین در بسیاری از موارد، قرارداد کار پروژه ای در عمل بین دو شخصیت حقوقی (شرکت با شرکت) یا شرکت با یک تیم سازمان‌یافته منعقد می‌شود؛ در حالی‌که قرارداد فریلنسری معمولاً بین شرکت یا کارفرما با یک فرد مستقل (فریلنسر) بسته می‌شود.

و در کل قرارداد کار پروژه ای اغلب رسمی‌تر، ساختارمندتر و دارای ضمانت‌های بیشتری است.

برای آشنایی بیشتر با قرارداد فریلنسری بر روی لینک کلیک کنید.  قرارداد فریلنسری

تفاوت قرارداد کار پروژه ای با قرارداد استخدامی

قرارداد استخدامی یک رابطه‌ی کاری بلندمدت و مداوم بین کارگر و کارفرما ایجاد می‌کند. این در حالی است که قرارداد کار پروژه ای موقت و محدود به انجام یک پروژه است.

برای آشنایی بیشتر با قرارداد کار و استخدام بر روی لینک کلیک کنید.  قرارداد کار و استخدام

مزایای قرارداد کار پروژه ای برای کارفرما

1. ۱) کاهش هزینه‌های ثابت: نیازی به پرداخت حقوق ماهیانه و بیمه‌ی بلندمدت نیست.

2. ۲) دسترسی به تخصص‌های خاص: کارفرما می‌تواند برای هر پروژه، فرد یا تیم متخصص متناسب با نیاز را انتخاب کند.

3. ۳) کنترل بهتر بر نتیجه: خروجی پروژه از پیش تعریف شده است و قابل ارزیابی می‌باشد.

4. ۴) انعطاف در جذب نیرو: امکان همکاری با چند نیروی مختلف در پروژه‌های مختلف وجود دارد.

مزایای قرارداد کار پروژه ای برای نیروی کار

1. ۱) آزادی زمانی و مکانی: بسیاری از پروژه‌های پروژه‌ای از راه دور قابل انجام هستند.

2. ۲) افزایش درآمد: فرد می‌تواند همزمان چند پروژه بگیرد.

3. ۳) تجربه‌ی کاری متنوع: فرصت کار در پروژه‌های مختلف و یادگیری مهارت‌های جدید.

4. ۴) عدم وابستگی شغلی: فرد متعهد به یک کارفرما نیست.

معایب و ریسک‌های قرارداد کار پروژه ای

برای کارفرما:

1. ۱) احتمال تأخیر در تحویل پروژه

2. ۲) کنترل کمتر بر فرآیند انجام کار

3. ۳) دشواری نظارت بر کیفیت در همکاری‌های دورکار

برای نیروی کار:

• ۱) نبود امنیت شغلی و مزایا

• ۲) عدم برخورداری از بیمه تأمین اجتماعی

• ۳) نوسان در میزان درآمد ماهیانه

ارکان مهم در تنظیم قرارداد کار پروژه ای

برای جلوگیری از بروز اختلافات، لازم است ارکان زیر به صورت دقیق در متن قرارداد ذکر شود:

۱) مشخصات طرفین قرارداد (کارفرما و پیمانکار)

در این بخش موارد زیر باید درج گردد:

۱- نام/ کدملی (برای شخص) ، نام/ شناسه ملی و شماره ثبت (برای شرکت)، نشانی و ایمیل ابلاغ، شماره تماس.

۲- نام نماینده شرکت یعنی کسی که صاحب حق امضاء از طرف شرکت می باشد و سمت او (مثلاً مدیرعامل یا رییس هیات مدیره).

۳- تعریف نقش‌ها در قرارداد: «کارفرما»، «پیمانکار/مجری».

اشتباه رایج: در بعضی از قراردادها فقط اسم شرکت نوشته می شود و شناسه ملی، نام و سمت نماینده شرکت یا نشانی ها را درج نمی کنند.

نمونه‌عبارت:
«این قرارداد فی‌مابین شرکت ……… به شماره ثبت ……..… و شناسه ملی ………….. به نمایندگی آقای/خانم … به عنوان مدیرعامل و صاحب حق مجاز امضاء شرکت به نشانی ….. که از این پس (کارفرما) نامیده می شود و شرکت/آقای … به شناسه/کد ملی … که از این پس (پیمانکار) نامیده می شود به نشانی …… منعقد گردید.

۲) شرح دقیق موضوع پروژه

در این بخش موارد زیر باید درج گردد:

۱- خروجی‌های قابل تحویل به همراه ویژگی‌ها/استانداردها، فایل‌ها و مستندات.

۲- تعیین دقیق محدوده‌ی کار و «موارد خارج از محدوده».

اشتباه رایج: نوشتن «طراحی سایت» بدون تعریف صفحات، زبان، سئو پایه، هاست/دامنه، معیار پذیرش.

نمونه‌عبارت:
«موضوع عبارت است از طراحی وب‌سایت شرکتی شامل ۱۰ صفحه فارسی/انگلیسی، دمو ریسپانسیو، سئوی پایه (متا/اسکیما)، تحویل سورس‌کد روی Git و مستند نصب. هرگونه ماژول فروشگاهی خارج از دامنه این قرارداد است.»

۳) زمان‌بندی شروع و پایان پروژه

در این بخش موارد زیر باید درج گردد:

۱- تاریخ شروع، پایان، و زمانبندی های بخش های مختلف با خروجی هر مرحله به صورت دقیق مشخص گردد.

مثلاً اگر از عبارت ۳۰ روز استفاده می کنید، حتماً مشخص کنید که منظور ۳۰ روز تقویمی است یا ۳۰ روز کاری

۲- «تأخیر مجاز» و «فرآیند تمدید» در صورت تأخیر غیرمقصرانه را حتماً مشخص کنید.

۳- امکان تعلیق پروژه و شرایط آن را پیش بینی کنید.

اشتباه رایج: در بسیاری از قراردادهای کار پروژه ای مثلا مدت زمان را می نویسند «۲ ماه» ؛ بدون اینکه مشخص کنند ۲ ماه از چه زمانی تا چه زمانی است و ریز زمان‌بندی و آثار تأخیر به چه صورت است.

نمونه‌عبارت:
«مدت اجرای پروژه به مدت ۶۰ روز از تاریخ ………….. تا تاریخ ……. می باشد. همچنین تا تاریخ …………….. می بایست طراحی وب سایت به اتمام برسد، تا تاریخ ……….. نسخه آزمایشی برای رفع ایرادات تحویل کارفرما خواهد شد، و در تاریخ ………… وبسایت با رفع ایرادات مدنظر کارفرما به صورت نهایی به وی تحویل میگردد. در صورت تأخیر ناشی از عدم‌همکاری کارفرما، مهلت‌ها به همان میزان تمدید می‌شود.»

۴) مبلغ و نحوه پرداخت حق‌الزحمه

در این قسمت موارد زیر باید درج گردد:

۱- مشخص کردن مبلغ کل پروژه

۲- مشخص کردن پیش پرداخت و زمان‌بندی سایر پرداخت‌ها

۳- مشخص کردن حساب پیمانکار و مهلت تسویه هر قسط.

اشتباه رایج: در بسیاری از قراردادهای کار پروژه ای اقدام به تعیین مبلغ قرارداد میکنند اما هیچگونه اشاره ای به زمان بندی پرداختها ندارند و دلیل اصلی این اشتباه این است که کارفرما شفاهی به پیمانکار گفته است که به چه صورت می خواهد مبلغ را پرداخت نماید، از این رو دیگر در قرارداد این مطلب را درج نمی کنند که می تواند مشکل ساز گردد.

نمونه‌عبارت:
«مبلغ کل قرارداد هشتصد میلیون ریال معادل هشتاد میلیون تومان می باشد که نحوه پرداخت به این صورت است : ۳۰٪  از مبلغ قرارداد معادل بیست و چهار میلیون تومان به عنوان پیش‌پرداخت همزمان با تنظیم قرارداد از سوی کارفرما به پیمانکار پرداخت خواهد شد، ۴۰٪ از مبلغ قرارداد معادل سی و دو میلیون تومان پس از اتمام طراحی و تایید کارفرما، ۴۰٪ از مبلغ قرارداد معادل سی و دو میلیون تومان پس از تحویل نهایی پروژه.

۵) شرایط فسخ قرارداد

در این قسمت موارد زیر باید درج گردد:

۱- تعیین شرط فسخ برای قصور پیمانکار (مثلاً نقض اساسی تعهد، تأخیر مکرر، نقض محرمانگی).

۲- تعیین آثار فسخ (مثلاً یه صراحت مشخص کنند بعد از فسخ قرارداد در خصوص تسویه، تحویل مدارک، بازگردانی تجهیزات/داده‌ها په اقداماتی باید صورت بپذیرد).

اشتباه رایج: در بسیاری از قراردادها برای تاخیر در انجام پروژه، حق فسخ در نظر نمی گیرند که در این صورت کارفرما ناچار است بدون داشتن حق فسخ تاخیرهای پیمانکار را تحمل نماید.

نمونه‌عبارت:
«در صورت تاخیر از سوی پیمانکار ، چنانچه این تاخیر از ۲۰ روز بیشتر گردد ، کارفرما مجاز به فسخ یکطرفه قرارداد میباشد.»

۶) شرایط تحویل پروژه و نحوه ارزیابی کیفیت کار

در این قسمت موارد زیر باید درج گردد:

۱- تعیین دقیق «معیار پذیرش» به صورت شفاف و قابل سنجش.

۲- تعیین مدت «بازبینی و اعلام نقص» توسط کارفرما (مثلاً ۷ تا ۱۴ روز).

۳- تعیین «دوره رفع نقص» و تعداد دفعات اصلاح.

اشتباه رایج: در بسیاری از قرارداد ها صرفاً زمان تحویل پروژه را مشخص می کنند بدون تعریف معیار پذیرش، که بعداً اختلافات بسیاری بر سر «کیفیت» یا «کامل بودن» پروژه پیش خواهد آمد.

نمونه‌عبارت:
«کارفرما ظرف ۷ روز کاری پس از هر تحویل، نتیجه پذیرش/نقص را کتبی اعلام می‌کند. پیمانکار موظف است ظرف ۱۰ روز کاری عیوب اعلامی را رفع کند. عدم اعلام در مهلت، به منزله‌ی پذیرش می باشد.»

۷) تعهدات محرمانگی و مالکیت معنوی

در این قسمت موارد زیر باید درج گردد:

۱- تعریف اطلاعات محرمانه، مدت محرمانگی، استثناها .

۲- تعیین تکلیف مالکیت حقوق مادی/معنوی خروجی‌ها: انتقال کامل به کارفرما یا اعطای مجوز بهره‌برداری.

اشتباه رایج: در بسیاری از قراردادها مثلاً قرارداد طراحی اپلیکیشن در خصوص مالکیت معنوی کدها و برنامه تعیین تکلیف نمی شود و همین موضوع می تواند به اختلاف بین کارفرما و برنامه نویس در خصوص مالکیت کدها منجر شود.

نمونه‌عبارت:
«کلیه حقوق مادی و معنوی خروجی‌های پروژه، پس از تسویه نهایی، به کارفرما منتقل می‌شود. پیمانکار مجاز به استفاده از کتابخانه‌های متن‌باز با لایسنس سازگار است و باید لیست آن‌ها را مستندسازی کند. تمامی کدهای این برنامه محرمانه تلقی میگردد و پیمانکار مکلف است از افشای این اطلاعات محرمانه برای مدت ۳ سال خودداری نماید.»

برای آشنایی بیشتر با قرارداد محرمانگی و اهمیت آن بر روی لینک کلیک کنید.  قرارداد محرمانگی

زمان و نحوه پرداخت در قرارداد کار پروژه ای

در بسیاری از موارد پرداخت به صورت مرحله‌ای انجام می‌شود؛ به عنوان مثال:

• ۲۰٪ در زمان امضای قرارداد

• ۴۰٪ در زمان تحویل نسخه‌ی اولیه

• ۴۰٪ در زمان تحویل نهایی و تأیید کارفرما

البته پرداخت می‌تواند در قالب اقساط یا یکجا هم باشد؛ بسته به نوع پروژه و توافق طرفین می تواند متفاوت باشد.

مسئولیت‌ها و تعهدات طرفین

تعهدات کارفرما:

• ارائه اطلاعات لازم و شفاف به پیمانکار

• پرداخت به موقع حق‌الزحمه

• همکاری در بازبینی و تایید خروجی‌ها

تعهدات پیمانکار:

• انجام پروژه مطابق شرح توافق شده

• رعایت زمان‌بندی مقرر

• حفظ محرمانگی اطلاعات کارفرما

• تحویل نهایی پروژه بدون نقص

محرمانگی و مالکیت معنوی

یکی از مهم‌ترین بخش‌های هر قرارداد کار پروژه ای بند محرمانگی است. کارفرما باید مطمئن باشد اطلاعات تجاری یا ایده‌های پروژه در اختیار اشخاص ثالث قرار نمی‌گیرد. از سوی دیگر، پیمانکار باید بداند که حقوق مادی و معنوی پروژه پس از تحویل، متعلق به کارفرماست مگر اینکه خلاف آن توافق شود.

برای آشنایی بیشتر با قرارداد محرمانگی و اهمیت آن بر روی لینک کلیک کنید.  قرارداد محرمانگی

فسخ قرارداد کار پروژه ای

در صورت بروز موارد زیر، هر یک از طرفین می‌توانند قرارداد را فسخ کنند؛ البته مشروط بر اینکه در قرارداد پیش بینی شده باشند:

1. ۱) تأخیر طولانی در انجام تعهدات

2. ۲) نقض محرمانگی اطلاعات

3. ۳) پرداخت نکردن حق‌الزحمه در موعد مقرر

4. ۴) انجام کار غیر مطابق با توافق

توصیه می‌شود شرایط فسخ به صورت شفاف و مرحله‌ای در قرارداد قید شود تا از بروز اختلافات بعدی جلوگیری شود.

نکات حقوقی مهم در قرارداد کار پروژه ای

• ۱) حتماً قرارداد به صورت مکتوب تنظیم شود.

• ۲) حقوق مادی و معنوی پروژه دقیقاً تعیین شود.

• ۳) نحوه پرداخت و جریمه‌ی تأخیر روشن باشد.

• ۴) بندهای مربوط به حوادث قهری و شرایط خاص (مثل بیماری یا تغییرات قانونی) پیش‌بینی شوند.

نمونه‌ی قرارداد کار پروژه ای

فرض کنید یک شرکت تولید محتوای دیجیتال می‌خواهد طراحی کامل وب‌سایت خود را برون‌سپاری کند. در قرارداد کار پروژه‌ای بین شرکت و طراح موارد زیر ذکر می‌شود:

• موضوع: طراحی کامل وب‌سایت شرکتی

• مدت: ۲ ماه از تاریخ شروع

• مبلغ: ۸۰۰ میلیون ریال

• نحوه پرداخت: ۳۰٪ پیش‌پرداخت، ۴۰٪ در تحویل اولیه، ۳۰٪ در پایان

• شرایط فسخ: تأخیر بیش از ۱۰ روز در تحویل یا عدم پرداخت به موقع

• محرمانگی: تمامی طراحی‌ها و محتوا متعلق به کارفرما خواهد بود.

بهترین زمان استفاده از قرارداد کار پروژه ای

• ۱- زمانی که پروژه زمان مشخص و خروجی واضح دارد.

• ۲- وقتی کارفرما نمی‌خواهد نیروی دائمی استخدام کند.

• ۳- زمانی که پروژه به تخصص خاصی نیاز دارد که در تیم فعلی موجود نیست.

• ۴- در پروژه‌های کوتاه‌مدت و میان‌مدت.

جمع‌بندی

قرارداد کار پروژه ای یک ابزار حرفه‌ای و کارآمد برای همکاری میان کارفرما و نیروی کار متخصص است. این قرارداد باعث می‌شود پروژه‌ها با سرعت و کیفیت بالا انجام شوند، بدون اینکه الزامات سنگین استخدامی به کارفرما تحمیل شود. در عین حال، کارگر یا پیمانکار نیز می‌تواند آزادی بیشتری در نحوه‌ی کار داشته باشد.

اما برای جلوگیری از سوء‌تفاهم و اختلافات، تنظیم دقیق و شفاف قرارداد ضروری است. توصیه می‌شود هنگام تنظیم قرارداد کار پروژه ای از مشاوره حقوقی تخصصی استفاده شود تا حقوق طرفین به خوبی حفظ گردد.

اگر می‌خواهید در زمان کوتاه، یک قرارداد کار پروژه ای هوشمند و حرفه‌ای تنظیم کنید، می‌توانید از پلتفرم قراردادساز کاریزما استفاده کنید. این پلتفرم با چند پرسش ساده، متن کامل قرارداد را مطابق با نیاز شما تولید می‌کند.

ورود به پلتفرم قراردادساز کاریزما