قرارداد بنیان گذاران استارتاپ

قرارداد بنیان گذاران استارتاپ چیست؟

در مسیر شکل‌گیری هر استارتاپ موفق، یکی از اولین و حیاتی‌ترین تصمیم‌ها تنظیم قرارداد بنیان گذاران استارتاپ است. بسیاری از تیم‌های استارتاپی در ابتدا با شور و شوق و اعتماد کامل وارد همکاری می‌شوند، اما واقعیت این است که نبود توافق کتبی و روشن بین بنیان گذاران یکی از اصلی‌ترین دلایل فروپاشی استارتاپ‌هاست.

این قرارداد نه تنها چارچوب همکاری را مشخص می‌کند، بلکه مسیر رشد و تصمیم‌گیری‌های حیاتی آینده را نیز روشن می‌سازد. در این مقاله از وب‌سایت کاریزما، به‌صورت کامل و کاربردی به معرفی و بررسی اجزای اصلی قرارداد بنیان گذاران استارتاپ می‌پردازیم.

چرا قرارداد بنیان گذاران استارتاپ حیاتی است؟

در نگاه اول ممکن است برخی بنیان گذاران تصور کنند چون با هم دوست یا شریک قدیمی هستند، نیازی به قرارداد رسمی نیست. اما تجربه نشان داده که وقتی پای سهام، مسئولیت‌ها، تصمیم‌گیری‌ها و پول به میان می‌آید، رابطه‌ها پیچیده می‌شود.

تنظیم قرارداد بنیان گذاران استارتاپ کمک می‌کند:

• ۱) از بروز اختلاف‌های آینده جلوگیری شود؛

• ۲) مرز مسئولیت‌ها مشخص باشد؛

• ۳) حقوق هر یک از بنیان گذاران به رسمیت شناخته شود؛

• ۴) مسیر خروج، واگذاری سهام و تصمیمات کلیدی از قبل پیش‌بینی شود؛

• ۵) سرمایه‌گذاران با اعتماد بیشتری وارد پروژه شوند.

در واقع قرارداد بنیان گذاران استارتاپ ، «قانون اساسی» داخلی یک استارتاپ است و اگر درست و کامل تنظیم شود، بسیاری از بحران‌های احتمالی را از بین می‌برد.

زمان مناسب برای تنظیم قرارداد بنیان گذاران استارتاپ:

یکی از پرسش‌های رایج این است که: «چه زمانی باید قرارداد بنیان گذاران استارتاپ را تنظیم کنیم؟»

پاسخ روشن است:
هر چه زودتر، بهتر.

قرارداد بنیان گذاران استارتاپ نباید به مراحل بعدی رشد و جذب سرمایه موکول شود. بهترین زمان برای تنظیم آن در همان روزهای ابتدایی شکل‌گیری تیم است؛ زمانی که همه چیز شفاف، رابطه‌ها سالم و اهداف مشترک مشخص است.

اگر این قرارداد در همان ابتدا نوشته شود:

• بنیان گذاران یک استارتاپ با ذهنی روشن‌تر کار می‌کنند؛

• مسیر ورود سرمایه‌ گذارها ساده‌تر می‌شود؛

• هیچ‌کس نمی‌تواند ادعای ناعادلانه‌ای در آینده مطرح کند.

مهم‌ ترین بندهای قرارداد بنیان گذاران استارتاپ چیست؟

قرارداد بنیان گذاران استارتاپ ممکن است بسته به نوع کسب‌ و کار و توافق طرفین، شکل‌های مختلفی داشته باشد، اما برخی بندها در همه قراردادها مشترک و حیاتی هستند:

۱- مشخصات طرفین و هدف قرارداد

در ابتدای قرارداد بنیان گذاران استارتاپ مثل هر قرارداد دیگری باید نام، مشخصات و نقش هر یک از بنیان گذاران به‌طور کامل درج شود. همچنین هدف کلی همکاری و حوزه فعالیت استارتاپ مشخص شود.
این بخش، پایه حقوقی قرارداد محسوب می‌شود و شفافیت آن در آینده بسیار اهمیت دارد.

۲- تعیین سهم هر بنیان گذار

یکی از حساس‌ترین بخش‌های قرارداد بنیان گذاران استارتاپ، تعیین درصد سهام است. باید از همان ابتدا مشخص شود:

• هر شخص چه میزان سهم دارد؛

• این سهم در برابر چه آورده‌ای (مالی، فکری، تخصصی یا زمانی) است؛

• در صورت خروج فرد، تکلیف سهم او چه می‌شود.

در بسیاری از کشورها و استارتاپ‌های موفق، سهام به صورت تدریجی واگذار می‌شود. به این معنا که فرد با گذشت زمان و انجام تعهداتش، سهام را به‌تدریج دریافت می‌کند. این روش از اختلاف‌های بعدی جلوگیری می‌کند.

۳- شرح وظایف و مسئولیت‌ها

یکی دیگر از دلایل اصلی اختلاف بین بنیان گذاران، ابهام در مسئولیت‌ها است. در قرارداد بنیان گذاران استارتاپ باید به روشنی مشخص شود:

• چه کسی مسئول کدام بخش است (فنی، مالی، بازاریابی، حقوقی و …)،

• حدود اختیارات هر فرد تا کجاست،

• چه گزارش‌هایی باید ارائه شود و چه تصمیماتی نیاز به تأیید گروه دارد.

۴- تصمیم‌ گیری‌های کلیدی و حق رأی

استارتاپ‌ها به‌ویژه در مراحل رشد، با تصمیم‌های مهمی روبه‌رو می‌شوند: جذب سرمایه‌ گذار، تغییر ساختار شرکت، ورود شریک جدید و …
بنابراین در قرارداد بنیان گذاران استارتاپ باید:

• مکانیزم رأی‌گیری مشخص شود (اکثریت مطلق، نسبی یا اجماع)؛

• تصمیم‌های حساس نیازمند تأیید چند نفر باشند؛

• در صورت اختلاف، روش حل تعارض تعریف شود.

۵- محرمانگی اطلاعات

حتی اگر قرارداد محرمانگی و عدم افشای اطلاعات جداگانه‌ای تنظیم شده باشد، بهتر است بند محرمانگی نیز در قرارداد بنیان گذاران استارتاپ گنجانده شود. اطلاعات داخلی استارتاپ ارزشمندترین دارایی آن است و باید از افشای آن به شدت جلوگیری شود.

برای اطلاع بیشتر از قرارداد محرمانگی یا قرارداد عدم افشا کلیک کنید  قرارداد محرمانگی یا قرارداد عدم افشا

۶- واگذاری سهام و خروج بنیان گذار

هیچ تیمی از ابتدا تا انتها ثابت نمی‌ماند. ممکن است یکی از بنیان گذاران تصمیم به خروج از استارتاپ بگیرد یا شرایط تغییر کند.
بنابراین در قرارداد بنیان گذاران استارتاپ باید پیش‌بینی شود:

• در صورت خروج داوطلبانه چه اتفاقی برای سهام می‌افتد؛

• در صورت خروج اجباری (به دلیل تخلف یا ناتوانی در انجام وظایف) شرایط چگونه است؛

• سهام باقی‌ مانده چگونه بین اعضا تقسیم یا به شرکت بازگردانده می‌شود.

۷- حل و فصل اختلافات

اختلاف بین بنیان گذاران اجتناب‌ناپذیر است. بنابراین وجود یک بند روشن درباره شیوه حل اختلافات بسیار مهم است.
این بند می‌تواند شامل:

• مذاکره داخلی،

• میانجی‌گری شخص ثالث،

• و در صورت عدم توافق، ارجاع به داوری رسمی یا مرکز داوری معتبر یا دادگستری باشد.

۸- مالکیت معنوی و حقوق دارایی‌ها

استارتاپ‌ها معمولاً دارایی‌های معنوی ارزشمندی دارند: کد نرم‌افزار، نام برند، لوگو، طرح‌ها و …
در قرارداد بنیان گذاران استارتاپ باید صراحتاً مشخص شود که:

• مالکیت تمام دارایی‌های فکری متعلق به شرکت است؛

• هیچ یک از بنیان گذاران نمی‌توانند پس از خروج ادعای مالکیت شخصی داشته باشند؛

• اگر فردی بخشی از محصول را توسعه داده، حقوق آن به شرکت منتقل می‌شود.

رابطه قرارداد بنیان گذاران استارتاپ با جذب سرمایه

یکی از مهم‌ترین مراحل رشد یک استارتاپ، جذب سرمایه است. سرمایه‌ گذاران حرفه‌ای بدون وجود قرارداد بنیان گذاران استارتاپ وارد همکاری نمی‌شوند، چون:

• سرمایه‌گذار می‌خواهد بداند ساختار سهام روشن و مشخص است؛

• می‌خواهد مطمئن شود در صورت خروج یکی از بنیان گذاران، کنترل شرکت به خطر نمی‌افتد؛

• دنبال تیمی منسجم با قرارداد حقوقی شفاف است.

به همین دلیل توصیه می‌شود این قرارداد پیش از مذاکره با سرمایه‌گذار تنظیم و امضا شود.

همچنین برای اطلاع بیشتر از قرارداد سرمایه گذاری در استارتاپ کلیک کنید قرارداد سرمایه گذاری در استارتاپ

اشتباهات رایج در تنظیم قرارداد بنیان گذاران استارتاپ

بسیاری از استارتاپ‌ها در ابتدای مسیر این قرارداد را ساده یا حتی شفاهی می‌بندند و بعدها با مشکلات جدی مواجه می‌شوند. برخی اشتباهات متداول عبارتند از:

• ۱) مشخص نکردن دقیق سهم و نقش هر بنیان گذار؛

• ۲) نبود بند واگذاری تدریجی سهام؛

• ۳) تعیین نکردن مکانیزم تصمیم‌گیری در شرایط بحرانی؛

• ۴) نداشتن راهکار روشن برای خروج یکی از اعضا؛

• ۵) بی‌توجهی به حقوق مالکیت معنوی؛

• ۶) اتکا به روابط دوستانه به‌جای قرارداد مکتوب.

پرهیز از این اشتباهات می‌تواند آینده استارتاپ را از خطر اختلاف‌های جدی نجات دهد.

همچنین بعضی از اشتباهات هستند که در همه قرارداد ها ممکن است اتفاق بیفتند از جمله در قرارداد بنیان گذاران استارتاپ، برای اطلاع بیشتر از اشتباهات رایج در تنظیم قرارداد توصیه میشود با کلیک بر روی لینک، این مطلب را مطالعه کنید. اشتباهات رایج در تنظیم قرارداد

مزایای تنظیم حرفه‌ای قرارداد بنیان گذاران استارتاپ

تنظیم اصولی قرارداد بنیان گذاران استارتاپ مزایای زیادی دارد، از جمله:

• ۱) پیشگیری از اختلافات و درگیری‌های حقوقی؛

• ۲) شفافیت نقش‌ها و تعهدات؛

• ۳) افزایش اعتماد سرمایه‌ گذارها؛

• ۴) تسهیل فرآیند رشد و توسعه شرکت؛

• ۵) حفاظت از حقوق مادی و معنوی بنیان گذاران.

در حقیقت، تنظیم این قرارداد یک هزینه نیست بلکه یک سرمایه‌ گذاری هوشمندانه است که مسیر رشد استارتاپ ، جذب سرمایه گذار برای آن و بقاء یک استارتاپ را هموار می‌کند.

نکات کلیدی پیش از امضای قرارداد بنیان گذاران استارتاپ

پیش از امضای نهایی، بنیان گذاران باید به چند نکته مهم توجه کنند:

• ۱) بازبینی کامل متن قرارداد توسط مشاور حقوقی متخصص؛

• ۲) شفافیت کامل درباره میزان آورده، زمان‌بندی و تعهدات؛

• ۳) توافق بر سر شیوه حل اختلاف؛

• ۴) درج شرایط خروج و واگذاری سهام به‌صورت دقیق؛

• ۵) توجه به قوانین و الزامات حقوقی کشور محل فعالیت استارتاپ.

نقش وکیل در تنظیم قرارداد بنیان گذاران استارتاپ

یکی از بزرگ‌ترین اشتباهات بنیان گذاران، استفاده از متن‌های آماده و ناقص اینترنتی است. این نوع قراردادها نه تنها مشکلات را حل نمی‌کنند، بلکه زمینه بروز اختلافات بعدی را هم فراهم می‌کنند.

با کمک یک وکیل متخصص در حوزه استارتاپ و قراردادهای تجاری، می‌توان:

• متن قرارداد را بر اساس نیاز واقعی تیم تنظیم کرد؛

• بندهای حیاتی مثل واگذاری سهام و مالکیت معنوی را دقیق نوشت؛

• ریسک‌های حقوقی را به حداقل رساند؛

• سرمایه‌گذاران را مطمئن‌تر کرد.

جمع‌بندی: قرارداد بنیان گذاران استارتاپ سنگ بنای موفقیت است

قرارداد بنیان گذاران استارتاپ نه یک تشریفات حقوقی، بلکه یک ابزار حیاتی برای رشد، انسجام و بقا استارتاپ است. این قرارداد با تعیین نقش‌ها، سهام، تعهدات، مکانیزم تصمیم‌گیری و حقوق مالکیت معنوی، مسیر همکاری را روشن می‌کند و احتمال درگیری‌های آینده را به حداقل می‌رساند.

اگر در حال راه‌اندازی یک استارتاپ هستید، تنظیم این قرارداد را به آینده موکول نکنید. هرچه زودتر یک قرارداد شفاف، حرفه‌ای و دقیق داشته باشید، پایه‌های استارتاپ شما محکم‌تر خواهد بود.

راهکار کاریزما برای بنیان گذاران استارتاپ

پلتفرم کاریزما با تجربه تخصصی در تنظیم قراردادهای استارتاپی، خدمات زیر را ارائه می‌دهد:

• تنظیم اختصاصی قرارداد بنیان گذاران استارتاپ متناسب با شرایط شما؛

• مشاوره حقوقی برای پیشگیری از اختلاف‌های احتمالی؛

• پشتیبانی در مراحل جذب سرمایه و ورود شریک جدید؛

 اگر می‌خواهید همین امروز قرارداد بنیان گذاران استارتاپ خود را به‌صورت حرفه‌ای و مطمئن تنظیم کنید، می‌توانید از طریق سایت کاریزما اقدام نمایید.

همچنین می توانید با ورود به پلتفرم کاریزما ، از مزایای عضویت در این پلتفرم از جمله سامانهتنظیم هوشمند و آنلاین قراردادها، استفاده از خدمات اشتراک حقوقی و خدمات بیشمار دیگری بهره مند شوید. برای ورود به پلتفرم کاریزما کلیک کنید. ورود به پلتفرم کاریزما